Uşak'ta Şema Terapi
Şema Terapi, kişinin yaşamında tekrar eden düşünce, duygu ve davranış örüntülerini anlamaya odaklanan bütünleştirici bir psikoterapi yaklaşımıdır. Özellikle yerleşik olumsuz inançların, karşılanmamış duygusal ihtiyaçların ve ilişkilerde tekrar eden güçlüklerin ele alınmasında kullanılabilir. Uşak'ta Klinik Psikolog Tansu Yavuz ile Şema Terapi hakkında bilgi alabilir ve psikolojik destek ihtiyacınızı değerlendirmek üzere randevu oluşturabilirsiniz.
Şema Terapi Nasıl Çalışır?
Bazen farklı ilişkilerde veya yaşamın farklı dönemlerinde benzer duygusal güçlükler yaşayabiliriz. Örneğin reddedilme beklentisi, başkalarının ihtiyaçlarını sürekli kendi ihtiyaçlarımızın önüne koyma veya kendimize karşı aşırı eleştirel davranma gibi örüntüler zaman içinde yerleşebilir.
Şema Terapi, bu tekrarların nasıl oluştuğunu, hangi durumlarda etkinleştiğini ve günümüzde kişinin duygu ve davranışlarını nasıl etkilediğini anlamaya odaklanır.
Şemalar ve duygusal ihtiyaçlar
Şema, kişinin kendisi, diğer insanlar ve dünya hakkında geliştirdiği yerleşik düşünce ve duygu örüntüsüdür. Şema Terapi yaklaşımında erken dönem yaşam deneyimleri ve karşılanmamış temel duygusal ihtiyaçların bazı işlevsel olmayan şemaların gelişimiyle ilişkili olabileceği kabul edilir.
Örneğin geçmiş deneyimlerine bağlı olarak sürekli eleştirileceğini düşünen bir kişi, günümüzde başkalarından gelen sıradan bir geri bildirimi bile yoğun bir yetersizlik duygusuyla karşılayabilir.
Şema Terapi'de bu tür örüntülerin geçmiş deneyimlerle ve bugünkü yaşamla ilişkisi ele alınabilir. Ancak yaşanan her psikolojik güçlüğün nedeni mutlaka çocukluk deneyimleri değildir.
Baş etme biçimleri ve şema modları
Kişiler, zorlayıcı duygularla baş edebilmek için zaman içinde farklı davranışlar geliştirebilir. Bazı durumlarda geri çekilmek, duyguları görmezden gelmek veya aşırı kontrolcü davranmak bu tepkiler arasında yer alabilir.
Şema Terapi, kişinin tekrar eden baş etme biçimlerini ve belirli durumlarda etkinleşen duygusal hâllerini anlamaya çalışır. Bu geçici duygusal ve davranışsal durumlar, yöntemde şema modları olarak adlandırılır.
Görüşmelerde kişinin zorlayıcı durumlarda hangi tepkileri verdiği, bu tepkilerin hangi ihtiyaçlarla ilişkili olabileceği ve daha işlevsel baş etme yollarının nasıl geliştirilebileceği üzerinde çalışılabilir.
Şema Terapi Hangi İhtiyaçlarda Değerlendirilebilir?
Şema Terapi, kişinin uzun süredir devam eden ve günlük yaşamını ya da ilişkilerini etkileyen düşünce, duygu ve davranış örüntülerini anlamaya yönelik çalışmalarda değerlendirilebilir.
Özellikle benzer ilişki sorunlarının tekrar etmesi, yoğun terk edilme veya reddedilme korkusu, kendine yönelik katı eleştiriler, duygusal ihtiyaçları ifade etmekte zorlanma ve işlevsel olmayan baş etme biçimleri psikolojik destek aramaya neden olabilir.
Bazı kişiler, yaşadıkları sorunun farkında olmalarına rağmen benzer durumlarda neden aynı tepkileri verdiklerini anlamakta zorlanabilir. Şema Terapi, kişinin bu tekrarları ve bunlarla ilişkili duygusal ihtiyaçlarını daha yakından incelemesine yardımcı olmayı amaçlar.
Her tekrar eden davranışın altında mutlaka bir şema bulunması gerekmez. Yöntemin uygunluğu, kişinin yaşadığı güçlüklerin niteliğine ve psikolojik değerlendirmeye göre belirlenir.
Şema Terapi Görüşmeleri Nasıl İlerler?
Şema Terapi süreci, kişinin başvuru nedeninin, yaşamındaki güncel güçlüklerin ve görüşmelerden beklentilerinin anlaşılmasıyla başlayabilir.
İlk görüşmelerde kişinin geçmiş ve güncel yaşam deneyimleri, önemli ilişkileri, duygusal ihtiyaçları ve tekrar eden zorlanmaları ele alınabilir. Bu bilgiler doğrultusunda üzerinde çalışılabilecek şemalar ve baş etme biçimleri değerlendirilebilir.
Görüşmeler ilerledikçe düşünce ve davranışlar üzerinde çalışmanın yanı sıra duyguları anlamaya yönelik deneyimsel yöntemlerden de yararlanılabilir. İhtiyaca ve uygunluğa göre imgeleme çalışmaları veya farklı bakış açılarını ele almaya yardımcı olan uygulamalar gündeme gelebilir.
Amaç, kişinin zorlayıcı duygusal deneyimlerini anlamasına, ihtiyaçlarını fark etmesine ve günlük yaşamında daha işlevsel davranışlar geliştirmesine destek olmaktır.
BDT ile Şema Terapi Arasındaki İlişki
Şema Terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi yaklaşımından yararlanarak geliştirilmiş, duygusal ve ilişkisel süreçleri de ele alan bütünleştirici bir psikoterapi modelidir.
BDT'de kişinin mevcut düşünceleri ve davranışları üzerinde çalışılabilirken Şema Terapi'de yerleşik örüntüler, duygusal ihtiyaçlar ve geçmiş deneyimlerle ilişkiler de ayrıntılı biçimde ele alınabilir.
Bu yöntemler birbirinin kesin alternatifi değildir. Kişinin ihtiyaçlarına ve çalışma hedeflerine göre hangi yaklaşımın uygun olacağı değerlendirilir.
Diğer yöntem hakkında daha fazla bilgi edinmek için Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) sayfasını inceleyebilirsiniz.
Şema Terapi'nin Size Uygunluğu Nasıl Belirlenir?
Şema Terapi farklı psikolojik güçlüklerde kullanılabilen bir yaklaşım olsa da herkes için uygun olan tek bir psikoterapi yöntemi bulunmaz.
İlk değerlendirmede başvuru nedeniniz, yaşadığınız güçlüklerin günlük yaşamınıza etkisi ve psikolojik destekten beklentileriniz ele alınabilir. Bu bilgiler doğrultusunda Şema Terapi'nin uygunluğu veya farklı bir çalışma yaklaşımının değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
Bazı durumlarda psikolojik görüşmelere ek olarak psikiyatrik değerlendirme veya başka uzmanlık alanlarından destek alınması gerekebilir.
Hangi durumlarda psikolojik destek arayabileceğiniz hakkında daha geniş bilgi için yetişkin psikolojisi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Şema Terapi'de geçmişimi ayrıntılı anlatmak zorunda mıyım?
Geçmiş deneyimler Şema Terapi'de ele alınabilecek konular arasındadır. Ancak kendinizi hazır hissetmediğiniz konuları görüşmenin başında ayrıntılı biçimde anlatmanız gerekmez. Hangi konuların ne zaman ve nasıl ele alınacağı, ihtiyaçlarınız ve görüşmelerin ilerleyişi doğrultusunda değerlendirilir.
Şema Terapi kaç seans sürer?
Şema Terapi'nin süresi, kişinin ihtiyaçlarına, yaşadığı güçlüklerin niteliğine ve belirlenen çalışma hedeflerine göre değişir. Herkes için geçerli sabit bir seans sayısı bulunmaz. Sürece ilişkin beklentiler ve görüşme sıklığı değerlendirme aşamasında ele alınabilir.
Uşak'ta Şema Terapi Randevusu
Klinik Psikolog Tansu Yavuz, Beykent Üniversitesi Psikoloji lisans ve Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimlerini tamamlamış, Alp Karaosmanoğlu'ndan Şema Terapi eğitimi almıştır.
Uşak'ta Şema Terapi yaklaşımı hakkında bilgi edinmek, tekrar eden duygusal veya ilişkisel güçlüklerinizi görüşmek ve psikolojik destek ihtiyacınızı değerlendirmek üzere randevu oluşturabilirsiniz.