Uşak'ta Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT)
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), kişinin yaşadığı durumlar karşısındaki düşüncelerini, duygularını, bedensel tepkilerini ve davranışlarını birlikte ele alan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Amaç yalnızca olumsuz düşünceleri değiştirmek değil; yaşanan güçlüklerin devam etmesine katkıda bulunan düşünce ve davranış örüntülerini fark etmek ve daha işlevsel baş etme yolları geliştirmektir.
BDT'nin kişinin ihtiyaçlarına uygun olup olmadığı; başvuru nedeni, yaşanan güçlüklerin günlük yaşama etkisi ve görüşme hedefleri doğrultusunda değerlendirilir.
Bilişsel Davranışçı Terapi Nasıl Çalışır?
Bilişsel Davranışçı Terapi, yaşadığımız olaylara yüklediğimiz anlamların duygularımızı ve davranışlarımızı etkileyebileceği düşüncesine dayanır. Aynı durum, farklı kişilerde veya farklı zamanlarda farklı düşünceler ve tepkiler ortaya çıkarabilir.
BDT'de kişinin zorlandığı durumlarda neler düşündüğü, hangi duyguları yaşadığı, bedeninde neler hissettiği ve nasıl davrandığı birlikte ele alınır. Amaç, güçlüklerin devam etmesine katkıda bulunabilecek düşünce ve davranış örüntülerini fark etmek ve gerektiğinde farklı yaklaşımlar geliştirmektir.
Düşüncelerin ve yorumların fark edilmesi
Günlük yaşamda karşılaştığımız durumları çoğu zaman farkında olmadan yorumlarız. Bu yorumlar bazen gerçekçi olmayan olumsuz beklentiler veya kendimizle ilgili katı düşünceler içerebilir.
Örneğin bir toplantıda konuşurken hata yapacağınızı düşünmeniz yoğun kaygı yaşamanıza ve söz almaktan kaçınmanıza neden olabilir. Kaçınmak o anda rahatlatıcı olsa da benzer durumlarla karşılaştığınızda kaygınızın devam etmesine katkıda bulunabilir.
BDT'de bu tür düşünceler fark edilerek dayanakları incelenebilir ve farklı değerlendirme biçimleri üzerinde çalışılabilir.
Duygular ve davranışlar arasındaki ilişki
Düşüncelerimizin yanı sıra davranışlarımız da duygusal deneyimlerimizi etkileyebilir. Kaygı duyduğumuz bir ortamdan sürekli uzaklaşmak veya kendimizi mutsuz hissettiğimizde daha önce keyif aldığımız etkinlikleri bırakmak, yaşadığımız güçlüklerin devam etmesine katkıda bulunabilir.
BDT, bu ilişkileri anlamayı ve kişinin ihtiyaçlarına uygun yeni davranışlar geliştirmeyi amaçlar. Buradaki hedef olumsuz duyguları tamamen ortadan kaldırmak değil, zorlayıcı durumlarla başa çıkmak için farklı beceriler kazanmaktır.
Bilişsel Davranışçı Terapide Hangi Teknikler Kullanılır?
BDT'de kullanılan teknikler kişinin başvuru nedenine ve görüşme hedeflerine göre değişebilir. Her görüşmede aynı uygulamalar kullanılmaz; teknikler değerlendirme sürecine göre seçilir.
Düşünce ve Duyguların İzlenmesi
Kişinin zorlandığı durumlarda aklından geçen düşünceleri, yaşadığı duyguları, bedensel tepkileri ve davranışlarını fark etmesine yönelik çalışmalar yapılabilir. Bu gözlemler, belirli durumlarda tekrar eden örüntülerin daha açık şekilde görülmesine yardımcı olur.
Düşüncelerin Yeniden Değerlendirilmesi
Yoğun kaygı veya zorlayıcı duygularla ilişkili düşüncelerin ne kadar gerçekçi olduğu, hangi kanıtlara dayandığı ve aynı durumun başka biçimlerde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği üzerinde çalışılabilir. Amaç kişinin düşüncelerini zorla olumlu hale getirmek değil, daha dengeli değerlendirme biçimleri geliştirmektir.
Davranışsal Çalışmalar
Kaçınılan durumlarla güvenli ve planlı şekilde karşılaşmak, günlük etkinlikleri yeniden düzenlemek veya farklı davranış biçimlerini denemek BDT kapsamında kullanılabilecek çalışmalar arasındadır. Hangi uygulamanın uygun olduğu kişinin ihtiyaçlarına ve görüşme hedeflerine göre belirlenir.
BDT Kimler İçin ve Hangi Güçlüklerde Değerlendirilebilir?
Bilişsel Davranışçı Terapi, düşünce, duygu ve davranış örüntülerinin günlük yaşamı zorlaştırdığı farklı durumlarda değerlendirilebilen bir psikoterapi yaklaşımıdır. BDT'nin uygunluğu yalnızca bir belirti veya tanıya göre değil; kişinin ihtiyaçları, yaşadığı güçlüklerin özellikleri ve çalışma hedefleri doğrultusunda değerlendirilir.
Kaygı ve Yoğun Endişe
Sürekli endişe, olumsuz ihtimalleri tekrar tekrar düşünme, belirsizlik karşısında yoğun kaygı veya belirli durumlardan kaçınma gibi yaşantılarda BDT yaklaşımı değerlendirilebilir. Görüşmelerde kaygıyı tetikleyen düşünceler, duygular ve kişinin kullandığı baş etme davranışları birlikte ele alınabilir.
Panik Atak ve Panik Yaşantıları
Panik atak sırasında ortaya çıkan yoğun korku, bedensel belirtilerin tehlikeli olduğu düşüncesi veya yeniden panik yaşayacağına ilişkin endişe kişinin günlük yaşamını etkileyebilir. BDT kapsamında panik yaşantılarının nasıl yorumlandığı, bu yaşantılardan sonra gelişen kaçınmalar ve kaygının devam etmesine katkıda bulunan davranışlar değerlendirilebilir.
Kaçınma ve Günlük Yaşamı Sınırlayan Davranışlar
Kaygı nedeniyle belirli ortamlardan, sosyal durumlardan veya günlük aktivitelerden sürekli kaçınmak kısa vadede rahatlatıcı olabilir ancak uzun vadede güçlüklerin devam etmesine katkıda bulunabilir. BDT sürecinde bu kaçınma örüntüleri kişinin ihtiyaçları doğrultusunda ele alınabilir.
Depresif Belirtiler ve Günlük Aktivitenin Azalması
İsteksizlik, geri çekilme, daha önce keyif alınan etkinliklerden uzaklaşma ve olumsuz düşünce örüntüleri kişinin günlük yaşamını etkileyebilir. BDT kapsamında düşünce ve davranışların bu süreçteki rolü değerlendirilerek kişinin ihtiyaçlarına uygun çalışma hedefleri oluşturulabilir.
Aynı belirtileri yaşayan herkesin ihtiyaçları aynı değildir. Yaşanan güçlüklerin süresi, kişinin yaşam koşulları, eşlik eden diğer durumlar ve önceki destek deneyimleri değerlendirme sürecinde dikkate alınır.
Hangi durumlarda psikolojik destek alınabileceği hakkında daha fazla bilgi için yetişkin psikolojisi sayfasını inceleyebilirsiniz.
BDT Görüşmelerinde Nasıl Bir Süreç İzlenir?
BDT süreci, kişinin başvuru nedeninin, yaşadığı güçlüklerin ve görüşmelerden beklentilerinin anlaşılmasıyla başlar. İlk görüşmelerde sorunların günlük yaşama etkileri ve üzerinde çalışılabilecek hedefler ele alınabilir.
İlk BDT Görüşmesinde Neler Değerlendirilir?
İlk görüşmelerde sizi psikolojik destek aramaya yönlendiren durumlar, yaşadığınız güçlüklerin ne zamandır devam ettiği, günlük yaşamınızı nasıl etkilediği ve görüşmelerden beklentileriniz ele alınabilir. Bu değerlendirme, BDT'nin ihtiyaçlarınıza uygun olup olmadığını ve hangi alanlar üzerinde çalışılabileceğini belirlemeye yardımcı olur.
Görüşmelerde danışan ve psikolog birlikte çalışır. Zorlayıcı durumlar, bu durumlarla ilişkili düşünceler ve verilen tepkiler incelenerek kişinin ihtiyaçlarına uygun çalışma hedefleri belirlenebilir.
Süreç ilerledikçe öğrenilen becerilerin günlük yaşamda kullanılmasına ve yaşanan değişimlerin değerlendirilmesine yer verilebilir. Görüşmelerin içeriği ve süresi, başvuru nedenine ve bireysel ihtiyaçlara göre şekillenir.
Görüşmeler Arasında Yapılan Çalışmaların Amacı Nedir?
BDT yalnızca görüşme sırasında konuşulanlarla sınırlı değildir. Görüşmeler arasında günlük yaşamda karşılaşılan durumları gözlemlemek ve öğrenilen becerileri uygulamak, yöntemin önemli bir parçası olabilir.
Kişinin ihtiyaçlarına göre düşünce ve duygu gözlemleri, belirli etkinliklerin planlanması veya zorlayıcı durumlarda farklı davranışların denenmesi gündeme gelebilir.
Bu çalışmaların amacı, görüşmelerde ele alınan konuların günlük yaşamla ilişkilendirilmesidir. Yapılabilecek uygulamalar, kişinin koşulları ve çalışma hedefleri doğrultusunda birlikte belirlenir.
BDT Nasıl Uygulanır?
Bilişsel Davranışçı Terapi genellikle belirlenen hedefler doğrultusunda yapılandırılmış ve iş birliğine dayalı bir görüşme süreci olarak uygulanır. Görüşmelerde yaşanan güncel güçlükler, bunlarla ilişkili düşünce ve davranışlar ele alınabilir; görüşmeler arasında ise öğrenilen becerilerin günlük yaşamda gözlemlenmesi veya uygulanması istenebilir.
Uygulamanın içeriği her kişi için aynı değildir. Kullanılan teknikler, görüşmelerin ilerleyişi ve üzerinde çalışılan konular kişinin başvuru nedeni ve ihtiyaçlarına göre şekillenir.
BDT'nin Sizin İçin Uygunluğu Nasıl Değerlendirilir?
Bilişsel Davranışçı Terapi farklı psikolojik güçlüklerde kullanılan bir yaklaşım olsa da her kişinin ihtiyaçları için tek seçenek değildir.
İlk değerlendirmede yaşadığınız güçlüklerin niteliği, beklentileriniz ve üzerinde çalışmak istediğiniz alanlar ele alınabilir. Bu bilgiler doğrultusunda BDT'nin uygunluğu veya farklı bir psikoterapi yaklaşımının değerlendirilmesi gündeme gelebilir.
Bazı durumlarda psikolojik görüşmelerin yanı sıra psikiyatrik değerlendirme veya farklı uzmanlık alanlarından destek alınması da gerekebilir.
BDT, özellikle yetişkin psikolojisi kapsamında kaygı, panik yaşantıları ve günlük yaşamı etkileyen düşünce-davranış örüntülerinde değerlendirilebilecek yaklaşımlardan biridir. Ancak hangi psikoterapi yaklaşımının uygun olduğu, kişinin ihtiyaçlarına ve ilk değerlendirmede elde edilen bilgilere göre belirlenir.
Diğer psikoterapi yaklaşımları hakkında bilgi edinmek isterseniz Şema Terapi sayfasını inceleyebilirsiniz.
Bilişsel Davranışçı Terapi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Bilişsel Davranışçı Terapi nedir?
Bilişsel Davranışçı Terapi; düşünceler, duygular, bedensel tepkiler ve davranışlar arasındaki ilişkileri ele alan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Görüşmelerde kişinin zorlandığı durumlarda ortaya çıkan örüntüler değerlendirilir ve ihtiyaçlarına uygun farklı düşünme ve baş etme yolları üzerinde çalışılabilir.
BDT nasıl uygulanır?
BDT süreci başvuru nedeninin ve görüşme hedeflerinin değerlendirilmesiyle başlar. Görüşmelerde zorlayıcı durumlar, bu durumlarla ilişkili düşünceler, duygular ve davranışlar birlikte ele alınabilir. Süreç ilerledikçe kişinin ihtiyaçlarına göre görüşme sırasında veya günlük yaşamda uygulanabilecek çalışmalar planlanabilir.
BDT'de hangi teknikler kullanılır?
BDT'de düşünce ve duygu gözlemleri, düşüncelerin yeniden değerlendirilmesi, davranışsal çalışmalar ve günlük yaşam uygulamaları gibi farklı tekniklerden yararlanılabilir. Kullanılacak teknikler herkes için aynı değildir; kişinin yaşadığı güçlükler, ihtiyaçları ve görüşme hedefleri doğrultusunda belirlenir.
BDT kaygı bozukluğu ve panik atakta kullanılabilir mi?
Bilişsel Davranışçı Terapi kaygı, yoğun endişe, panik yaşantıları ve kaçınma davranışları gibi güçlüklerde değerlendirilebilen psikoterapi yaklaşımlarından biridir. Bununla birlikte yöntemin uygunluğu yalnızca belirti veya tanıya göre değil, kişinin ihtiyaçları ve yapılan değerlendirme doğrultusunda belirlenir.
BDT için önceden psikiyatrik tanı almış olmam gerekir mi?
Hayır. Psikolojik destek aramak veya BDT'nin sizin için uygunluğunu değerlendirmek için önceden psikiyatrik tanı almış olmanız zorunlu değildir. İlk görüşmelerde yaşadığınız güçlükler, bunların günlük yaşamınıza etkileri ve ihtiyaçlarınız değerlendirilerek uygun çalışma biçimi ele alınabilir.
BDT kaç seans sürer?
BDT için herkes açısından geçerli sabit bir görüşme sayısı vermek mümkün değildir. Süre; başvuru nedeni, yaşanan güçlüklerin özellikleri, belirlenen hedefler ve görüşme sürecinin ilerleyişine göre değişebilir. Bu nedenle başlangıçta kesin bir seans sayısı veya belirli bir sonuç vaat edilmez.
İlk görüşmeye nasıl hazırlanabilirim?
Özel bir hazırlık yapmanız gerekmez. Destek aramanıza neden olan durumları, bunların günlük yaşamınızı nasıl etkilediğini ve görüşmelerden beklentilerinizi düşünmeniz yeterli olabilir. Sormak istediğiniz konuları önceden not almak da ilk görüşmede ele almak istediğiniz başlıkları hatırlamanıza yardımcı olabilir.
Uşak'ta Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Randevusu
Klinik Psikolog Tansu Yavuz Eyidoğan, Beykent Üniversitesi Psikoloji lisans ve Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji yüksek lisans eğitimlerini tamamlamıştır. Bilişsel Davranışçı Terapi alanında Mehmet Zihni Sungur ve Hakan Türkçapar'dan eğitimler almıştır.
Uşak'ta Bilişsel Davranışçı Terapi hakkında bilgi almak, BDT'nin yaşadığınız güçlükler açısından uygunluğunu değerlendirmek veya ilk görüşme için randevu talebi oluşturmak üzere iletişime geçebilirsiniz.
Kaygı, panik atak, yoğun endişe veya günlük yaşamı etkileyen düşünce ve davranış örüntüleri nedeniyle destek arıyorsanız başvuru nedeninizi ilk görüşmede paylaşabilirsiniz.
İçerik Kontrolü:
Bu içerik, Psikolog Tansu Yavuz Eyidoğan tarafından psikoloji alanındaki terminoloji, mesleki uygunluk ve bilgilendirici içerik bütünlüğü açısından gözden geçirilmiştir.İçerik genel bilgilendirme amacı taşımaktadır ve kişiye özel psikolojik değerlendirme yerine geçmez.